بخش دیگری از مالیات بر دارایی، مالیات بر اراضی بایر می باشد که در این مطلب ابتدا به معنا و مفهوم اراضی بایر پرداخته سپس موارد شمول مالیات اراضی بایر را تشریح و موارد معافیت آن را بیان می نماییم.
تعریف اراضی بایر
برای رسیدن به تعریف زمین بایر ابتدا باید با برخی مفاهیم آشنا شویم؛
به طور کلی زمین های شهری به سه قسم تقسیم می شود: 1- زمین موات 2- اراضی بایر 3- اراضی دایر
زمین موات
زمین هایی هستند که سابقه عمران و احیاء نداشته و مالک خاص نیز نداشته باشند.
برابر با ماده 3 قانون زمین شهری-
اراضي موات شهري زمينهائي است كه سابقه عمران و احياء نداشته باشد. زمينهاي مواتي كه عليرغم مقررات قانون لغو مالكيت اراضي موات شهري بدون مجوز قانوني از تاريخ 1358/4/5 به بعد احياء شده باشد همچنان در اختيار دولت ميباشد.
اراضی بایر
زمین هایی که سابقه عمران و احیاء داشته ولیکن به تدریج به حالت موات برگشته است.
برابر با ماده 4 قانون زمین شهری-
اراضي باير شهري زمينهائي است كه سابقه عمران و احياء داشته و به تدريج به حالت موات برگشته اعم از آنكه صاحب مشخصي داشته و يا نداشته باشد.
اراضی دایر
زمین هایی که آن را احیاء نموده اند و اکنون مورد بهره برداری می باشد.
برابر با ماده 5 قانون زمین شهری-
اراضي داير زمينهائي است كه آنرا احياء و آباد نموده اند و در حال حاضر داير و مورد بهره برداري مالك است زمينهاي داير مشمول اين قانون صرفاً اراضي كشاورزي يا آيش اعم از محصور يا غيرمحصور ميباشد.
موارد شمول مالیات بر اراضی بایر
حال که با مفهوم اراضی بایر آشنا شدیم نکته ای که حائز اهمیت می باشد موارد شمول مالیات اراضی بایر است؛
اراضی بایر با کاربری مسکونی در محدوده شهرهایی که دولت تعیین می کند سالانه مشمول مالیات به میزان 12 درصد بر مأخذ ارزش معاملاتی می باشد.
برابر با ماده 15 قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن مصوب 1387 با اصلاحات و الحاقات بعدی-
اراضي باير با كاربري مسكوني در محدوده شهرهايي كه دولت تعيين مي كند سالانه مشمول ماليات به نرخ دوازده درصد (12 %) بر مأخذ ارزش معاملاتي مي باشد. مالكان اين قبيل اراضي مكلفند ماليات بر اراضي باير خود را هر سال با تسليم اظهارنامه مالياتي مربوط تا آخر ارديبهشت ماه سال بعد به اداره امور مالياتي محل وقوع ملك تسليم و ماليات متعلق را ظرف همين مدت پرداخت نمايند.
ارزش معاملاتی یا قیمت منطقه ای ملک، توسط کمیسیون تقویم املاک و با ساز و کار های مخصوص و موارد مندرج در ماده 64 قانون مالیات های مستقیم تعیین می شود و مبلغ آن بسیار کمتر از ارزش واقعی املاک می باشد.
موارد معافیت اراضی بایر از مالیات
موارد شمول مالیات اراضی بایر گفته شد حال نوبت به مواردی می رسد که اراضی بایر را از این نوع مالیات مستثنی و از دایره شمول آن خارج می کند:
1-مالکینی که خود یا افراد تحت تکفل آن ها فاقد مسکن بوده و مالک یک یا چند قطعه اراضی بایر باشند تا سقف یک هزار متر مربع از پرداخت مالیات اراضی بایر معاف می باشند (موضوع تبصره 1 ماده 15 قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن – مصوب 1387/02/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی).
2- آن دسته از زمين هاي بايري كه به تشخيص شهرداري محل يا مراجع ذي صلاح با موانع قانوني ساخت و ساز مواجه باشند از شمول اين ماده مستثني مي باشند (موضوع تبصره 2 ماده 15 قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن – مصوب 1387/02/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی).
3- مواردي كه انتقال، قهري است تا زماني كه كوچكترين فرد انتقال گيرنده كمتر از بيست سال سن داشته باشد زمين بایر مورد نظر مشمول ماليات موضوع اين قانون نخواهد بود (موضوع تبصره 4 ماده 15 قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن – مصوب 1387/02/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی).
