در این مطلب به جرم معامله معارض پرداخته و شرایط تحقق این جرم و آثار ارتکاب و میزان مجازات تعیین شده ددر قانون مرتبط را بیان می نماییم.
این جرم هنگامی رخ می دهد که شخصی به موجب سند عادی یا رسمی، نسبت به عین یا منفعت مالی، حقی را به شخص یا اشخاصی بدهد و پس از آن نسبت به همان عین یا منفعت به موجب سند رسمی معامله یا تعهُدی متعارض یا معارض با حق شخص اول انجام دهد؛ چنین رفتاری در ماده 117 قانون ثبت اسناد و املاک جرم انگاری شده و برابر با آن قانون قابل مجازات می باشد.
برابر با ماده 117 قانون ثبت اسناد و املاک-
“هر کس به موجب سند عادی یا رسمی، نسبت به عین یا منفعت مالی (اعم از منقول یا غیر منقول)، حقی به شخص یا اشخاصی داد و بعد نسبت به همان عین یا منفعت به موجب سند رسمی، معامله یا تعهدی معارض با حق مزبور کرد، به حبس با اعمال شاقه از 3 تا 10 سال محکوم خواهد شد.“
برای تحقق این جرم، مرتکب باید سابقه مالکیت داشته باشد؛ بدان معنا که ابتدائاً مالک آن مال بوده و مال خود را به دیگری انتقال داده و پس از آن با سند رسمی مالِ انتقال داده شده را مجدداً انتقال دهد؛ بنابراین اگر شخصی مال دیگری را انتقال دهد در هر صورت وقوع جرم معامله معارض موضوعاً منتفی خواهد بود و انتقال مال غیر رخ داده است.
مستند به رأی وحدت رویه شماره 43 مورخ 1351/8/10؛در خصوص اموال غیرمنقول زمانی جرم معامله معارض رخ می دهد که هر دو معامله با سند رسمی باشد.
در جرم معامله معارض حتماً باید معامله اول (سند عادی یا رسمی) با معامله دوم (سند رسمی) تعارض داشته باشد؛ پس چنانچه مؤجری مالی را که اجاره داده به دیگری بفروشد تعارضی وجود نداشته و جرم مزبور رخ نمی دهد.
