تصادفات منجر به قتل یا جراحات غیر عمد

جرم تصادفات منجر به قتل یا جراحات غیر عمد

تصادفات منجر به قتل یا جراحات غیر عمد مواردی را شامل می شود که مرتکب، توسط وسیله نقلیه و بدون سوء نیت و به صورت غیر عمد به علت رخ دادن حادثه تصادف، باعث جراحات یا قتل دیگری می گردد؛ فلذا چنانچه تصادف ساختگی باشد و وسیله ارتکاب جنایت قرار گرفته باشد مشمول این جرم نبوده و در آن فرض، جنایت رخ داده و مستوجب قصاص دیه و تعزیر می باشد.

قانون مجازات اسلامی قسمت تعزیرات، یکسری رفتارها در خصوص تخلفات رانندگی را جرم تلقی نموده که مواد 714 تا 719 قانون اخیر به قتل و جراحات ناشی از تصادفات رانندگی پرداخته که در ادامه به تشریح این مواد می پردازیم:

ماده714- هرگاه بي ‌احتياطي يا بي ‌مبالاتي يا عدم رعايت نظامات دولتي يا عدم مهارت راننده (‌اعم از وسائل نقليه زميني يا آبي يا هوايي) يا‌ متصدي وسيله موتوري منتهي به قتل غيرعمدي شود مرتكب به شش ماه تا سه سال حبس و نيز به پرداخت ديه در صورت مطالبه از ناحيه اولياي دم‌ محكوم مي ‌شود.

ماده 715- هرگاه يكي از جهات مذكور در ماده (714) موجب مرض جسمي يا دماغي كه غير قابل علاج باشد و يا از بين رفتن يكي از حواس يا از‌كار افتادن عضوي از اعضاء بدن كه يكي از وظايف ضروري زندگي انسان را انجام مي ‌دهد يا تغيير شكل دائمي عضو يا صورت شخص يا سقط جنين ‌شود مرتكب به حبس از دو ماه تا يك سال و به پرداخت ديه در صورت مطالبه از ناحيه مصدوم محكوم مي ‌شود.

ماده 716 (اصلاحی 99) – هرگاه يكي از جهات مذكور در ماده (714) موجب صدمه بدني شود كه باعث نقصان يا ضعف دائم يكي از منافع يا يكي از اعضاي بدن‌ شود و يا باعث از بين رفتن قسمتي از عضو مصدوم گردد، بدون آن كه عضو از كار بيافتد يا باعث وضع حمل زن قبل از موعد طبيعي شود مرتكب به‌ حبس از يك ماه تا سه ماه و پرداخت ديه در صورت مطالبه از ناحيه مصدوم محكوم خواهد شد.

ماده717-هرگاه يكي از جهات مذكور در ماده (714) موجب صدمه بدني شود مرتكب به حبس از پانزده تا هفتاد و پنج روز و پرداخت ديه در صورت ‌مطالبه از ناحيه مصدوم محكوم مي‌ شود.

ماده 718- در مورد مواد فوق هرگاه راننده يا متصدي وسايل موتوري در موقع وقوع جرم مست بوده يا پروانه نداشته يا زيادتر از سرعت مقرر ‌حركت مي ‌كرده است يا آن كه دستگاه موتوري را با وجود نقص و عيب مكانيكي مؤثر در تصادف به كار انداخته يا در محل ‌هايي كه براي عبور پياده رو‌ علامت مخصوص گذارده شده است، مراعات لازم ننمايد و يا از محل ‌هايي كه عبور از آن ممنوع گرديده است رانندگي نموده به بيش از دوسوم حداكثر‌ مجازات مذكور در مواد فوق محكوم خواهد شد. دادگاه مي ‌تواند علاوه بر مجازات فوق مرتكب را براي مدت يك تا پنج سال از حق رانندگي يا تصدي‌ وسايل موتوري محروم نمايد.

تبصره-اعمال مجازات موضوع مواد (714) و (718) اين قانون از شمول بند (1) ماده (3) قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در‌ موارد معين مصوب 28 /12 /1373 مجلس شوراي اسلامي مستثني مي ‌باشد.

مستند به بند 1 (الحاقی 1399) ماده 3 قانون وصول برخی از درآمد های دولت:

در هر مورد كه در قوانين مجازات تعزيري موضوع تخلفات رانندگي مي‌ باشد از اين پس به‌ جاي حبس يا مجازات تعزيري حكم به جزاي نقدي از هفتاد هزار و يك (70001) ريال تا يك ميليون (1000000) ريال صادر ميشود.

پس در خصوص جرایم مذکور در این فصل (ماده 714 تا 725) در صورتیکه شامل کیفیات مشدد در ماده 718 قانون مجازات تعزیرات نباشد الزاماً به جای حبس، جزای نقدی تعیین خواهد شد.

اگر راننده ای دارای گواهینامه لازم برای آن وسیله نقلیه که استفاده می نموده نباشد (مثلاً پایه یک لازم بوده ولیکن پایه دو داشته) مانند رانندگی بدون گواهینامه بوده و مجازات وی تشدید می شود.

ماده 719- هرگاه مصدوم احتياج به كمك فوري داشته و راننده با وجود امكان رساندن مصدوم به مراكز درماني و يا استمداد از مأمورين انتظامي از ‌اين كار خودداري كند و يا به منظور فرار از تعقيب محل حادثه را ترك و مصدوم را رها كند حسب مورد به بيش از دوسوم حداكثر مجازات مذكور در‌مواد (714) و (715) و (716) محكوم خواهد شد. دادگاه نمي‌ تواند در مورد اين ماده اعمال كيفيت مخففه نمايد.

تبصره-راننده در صورتي مي ‌تواند براي انجام تكاليف مذكور در اين ماده وسيله نقليه را از صحنه حادثه حركت دهد كه براي كمك رسانيدن به‌ مصدوم توسل به طريق ديگر ممكن نباشد.

مواد مورد اشاره در این مطلب تصادفات منجر به قتل یا جراحات غیر عمدی را بیان می کند که بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده منجر به وقوع این حوادث گردیده بدیهی است در صورت عدم وجود این شرایط (بی احتیاطی راننده یا بی مبالاتی راننده یا……………) از شمول این ماده خارج می باشد؛

پس اگر راننده از عمد مجنی علیه (قربانی) را به قتل رسانده که قتل عمد محسوب و قصاص می شود و در صورت عدم قصاص به تعزیر و پرداخت دیه در صورت مطالبه محکوم می گردد؛ مانند اینکه شخصی برای قتل ب با استفاده از خودرو و تصادف عمدی به مقصود خود می رسد که یا قصاص می شود یا مشمول ماده 612 قانون مجازات اسلامی قرار می گیرد.

ماده612-هر كس مرتكب قتل عمد شود و شاكي نداشته يا شاكي داشته ولي از قصاص گذشت كرده باشد و يا به هر علت قصاص نشود در‌صورتي كه اقدام وي موجب اخلال در نظم و صيانت و امنيت جامعه يا بيم تجري مرتكب يا ديگران گردد دادگاه مرتكب را به حبس از سه تا ده سال‌ محكوم مي ‌نمايد.