تظاهر به به فعل حرام در واقع جرمی می باشد که در جایگاه پر کردن خلأ قانونی برای برخی رفتارهای حرام تصویب گردیده؛ فعلی که حرام باشد خواه جرم باشد خواه جرم نباشد تحت شرایطی برابر با ماده 638 قانون مجازات اسلامی جرم تلقی گردیده و قابل مجازات می باشد. از مصادیق این فعل می توان به بدحجابی بی حجابی (موضوع تبصره ماده 638 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات)، جشن گرفتن مختلط در انظار عمومی، روزه خواری و … اشاره نمود.
بتابراین هر کس علناً در اماکن عمومی تظاهر به فعل حرامی نماید ولو آنکه آن عمل جرم نباشد برابر با ماده 638 قانون مجازات اسلامی تعزیرات محکوم می گردد.
ماده 638 قانون مجازات اسلامی تعزیرات- هر كس علناً در انظار و اماكن عمومي و معابر تظاهر به عمل حرامي نمايد، علاوه بر كيفر عمل به حبس از ده روز تا دو ماه يا تا (74) ضربه شلاق محكوم ميگردد و در صورتي كه مرتكب عملي شود كه نفس آن عمل داراي كيفر نمي باشد ولي عفت عمومي را جريحه دار نمايد فقط به حبس از ده روز تا دو ماه يا تا (74) ضربه شلاق محكوم خواهد شد.
اماکن عمومی یعنی مکانی که حضور سایر افراد در آن ممکن می باشد ولو آنکه کسی در آن مکان نباشد پس چنانچه شخصی در کوچه ای متروکه مرتکب فعل حرام روزه خواری گردد مطابق این ماده محکوم می شود.
برخی از رفتارهای ارتکابی که شامل زنا و رابطه نامشروع نمی شود می تواند تحت جرم تظاهر به فعل حرام مورد تعقیب قرار بگیرد مانند راه رفتن زن شوهردار با مرد همسایه در محل.
مصادیقی از تظاهر به فعل حرام
کشف حجاب
مطابق با تبصره ماده 638 قانون مجازات اسلامی تعزیرات:
زناني كه بدون حجاب شرعي در معابر و انظار عمومي ظاهر شوند به حبس از ده روز تا دو ماه و يا از دو تا ده میلیون ریال جزاي نقدي محكوم خواهند شد.
روزه خواری
یکی دیگر از مصادیق جرم تظاهر به فعل حرام، روزه خواری در قانون به صورت مستقل جرم انگاری نشده ولیکن فعلی حرام بوده و هر کس علناً تظاهر به چنین فعلی در انظار عمومی نماید مرتکب جرم تظاهر به فعل حرام گردیده است.
جشن و پارتی
یکی دیگر از مصادیق جرم تظاهر به فعل حرام،شرکت جشن مختلط می باشد.چنانچه این عمل در مکان خصوصی برگزار گردد از مصادیق این ماده قانونی نبوده ولیکن اگر جرمی در آن اماکن خصوصی رخ دهد مرتکب مطابق با آن جرم مجازات میگردد ولیکن انجام فعل حرامی جرم و مجازاتی در قانون نداشته باشد و موجب جریحه دار شدن عفت عمومی باشد، در اماکن خصوصی مطابق این ماده قابل مجازات نیست.
چنانه در اماکن عمومی چنین فعلی رخ دهد و آن فعل موجب جریحه دار شدن احساسات عمومی شود مانند آنکه به صورت مختلط در خیابان انجام پذیرد می تواند از مصادیق این ماده باشد.
موارد تخفیف مجازات تظاهر به فعل حرام
جرم تظاهر به فعل حرام از جرایم تعزیری درجه 8 محسوب گردیده و برابر با ماده 65 قانون مجازات اسلامی، الزاماً به مجازات جایگزین حبس تبدیل می گردد، در واقع در خصوص این جرم، حبس اجرا نمی گردد.
همچنین برابر با ماده 40 قانون مجازات اسلامی، مقام قضایی می تواند پس از احراز مجرمیت با ملاحظه وضعیت فردی، اجتماعی، خانوادگی، سوابق کیفری و اوضاع و احوال و وجود جهات تخفیف و پیش بینی اصلاح مرتکب و فقدان سابقه کیفری مؤثر، صدور حکم را به مدت شش ماه تا دو سال تعویق نماید؛ یعنی مقام قضایی مبادرت به صدور حکم به مدت شش ماه تا دو سال نمی ورزد ولیکن چنانچه مرتکب در این مدت جرایم مستوجب حد یا قصاص یا جنایت عمدی مستوجب دیه یا تعزیر تا درجه هفت مرتکب گردد، مقام قضایی مبادرت به صدور حکم می نماید.
