مستثنیات دین چیست؟
شامل برخی از اموال محکوم علیه می باشد که از توقیف و مزایده مصون بوده و از آن محل اجراصورت نمی پذیرد.
هنگامی که شخصی به موجب حکم قطعی محکوم میشود و در نتیجه آن اجرائیه صادر میگردد، مطابق قانون، اموال ایشان در حدود حکم صادره توقیف و از محل آن ، رأی صادره اجرا می گردد.
قابل توجه می باشد چنانچه حکن صادره ناظر بر عین معین باشد از شمول مقررات مستثنیات دین خارج می باشد.
در این خصوص باید توجه داشت که برخی از اموال مستثنیات دین تلقی گردیده و قابل توقیف نمی باشند حتی در صورت تقاضای اعسار، آن اموال داخل در دارایی قابل توقیف قرار نمی گیرد و از این لحاظ حائز اهمیت می باشد.
برابر با ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی-
ماده ۲۴ـ مستثنیات دین صرفاً شامل موارد زیر است:
الف ـ منزل مسکونی که عرفاً در شأن محکومٌ علیه در حالت اعسار او باشد.
ب ـ اثاثیه مورد نیاز زندگی که برای رفع حوائج ضروری محکومٌ علیه و افراد تحت تکفل وی لازم است.
ج ـ آذوقه موجود به قدر احتیاج محکوم ٌعلیه و افراد تحت تکفل وی برای مدتی که عرفاً آذوقه ذخیره می شود.
د ـ کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی برای اهل علم و تحقیق متناسب با شأن آنها.
هـ ـ وسایل و ابزار کار کسبه، پیشه وران، کشاورزان و سایر اشخاص که برای امرار معاش ضروری آنها و افراد تحت تکفلشان لازم است.
وـ تلفن مورد نیاز مدیون.
زـ مبلغی که در ضمن عقد اجاره به موجر پرداخت می شود، مشروط بر اینکه پرداخت اجاره بها بدون آن موجب عسر و حرج گردد و عین مستأجره مورد نیاز مدیون بوده و بالاتر از شأن او نباشد.
تبصره ۱ـ چنانچه منزل مسکونی محکومٌ علیه بیش از نیاز و شأن عرفی او در حالت اعسارش بوده و مال دیگری از وی در دسترس نباشد و مشارٌالیه حاضر به فروش منزل مسکونی خود تحت نظارت مرجع اجراکننده رأی نباشد به تقاضای محکومٌ له به وسیله مرجع اجراکننده حکم با رعایت تشریفات قانونی به فروش رفته و مازاد بر قیمت منزل مناسب عرفی، صرف تأدیه دیون محکوم ٌعلیه خواهد شد مگر اینکه استیفای محکوم ٌبه به طریق سهل تری مانند استیفا از محل منافع بخش مازاد منزل مسکونی محکوم ٌعلیه یا انتقال سهم مشاعی از آن به شخص ثالث یا طلبکار امکان پذیر باشد که در این صورت محکومٌ به از طرق مذکور استیفا خواهد شد.
تبصره ۲ـ چنانچه به حکم قانون مستثنیات دین تبدیل به عوض دیگری شده باشد، مانند اینکه مسکن به دلیل قرار گرفتن در طرح های عمرانی تبدیل به وجه گردد، یا در اثر از بین رفتن، عوضی دریافت شده باشد، وصول محکومٌ به از آن امکان پذیر است مگر اینکه محرز شود مدیون قصد تهیه موضوع نخستین را دارد.
اگر اجرای حکم ناظر به عین معین باشد ، آن عین معین مستثنیات دین تلقی نمی گردد.
مستثنیات دین در خصوص اشخاص حقوقی متصور نمی باشد.
مرجع تشخیص مستثنیات دین بود یک مال، دادگاه اجرا کننده رأی می باشد؛ تصمیم دادگاه در این خصوص غیر قابل اعتراض می باشد.
