سؤالی که مطرح می شود این است که اگر واقعه ای مانند نکاح یا طلاق در عالم واقع (ثبوت) رخ دهد ولیکن اقدام به ثبت آن واقعه نگردد؛ یعنی در حالت عدم ثبت واقعه نکاح، طلاق و … چه اتفاقی می افتد؟
از آنجا که ثبت واقعه نکاح (دائم/ موقت تحت شرایطی) و طلاق و فسخ یا انقساخ یا بطلان نکاح با نظم عمومی در ارتباط می باشد فلذا قانونگذار عدم ثبت وقایع اخیر را جرم تلقی نموده و برای مرتکب آن (مرد / زوج) مجازات تعیین کرده است که در این مطلب این موارد را بررسی می نماییم.
قانونگذار در مورد عدم ثبت واقعه نکاح یا طلاق یا فسخ نکاح در ماده 49 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 مجازات تعیین نموده است. برابر با ماده اخیر:
” چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی به ازدواج دائم، طلاق یا فسخ نکاح اقدام یا پس از رجوع تا یک ماه از ثبت آن خودداری یا در مواردی که ثبت نکاح موقت الزامی است از ثبت آن امتناع کند، ضمن الزام به ثبت واقعه به پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری درجه هفت محکوم می شود. این مجازات در مورد مردی که از ثبت انفساخ نکاح و اعلام بطلان نکاح یا طلاق استنکاف کند نیز مقرر است. “
مرتکب این جرم، الزاماً مرد است و از جانب زن قابل تحقق نمی باشد.
جرای نقدی درجه5 : جرای نقدی بیش از هشتاد میلیون ریال تا یکصد و هشتاد میلیون ریال.
حبس تعزیری درجه7: حبس از 91 روز تا شش ماه.
الزام به ثبت نکاح موقت
عدم ثبت ازدواج دائم، طلاق، فسخ و انفساخ و بطلان نکاح و رجوع، مطلقاً جرم است ولی عدم ثبت نکاح موقت مستند به ماده 21 قانون حمایت خانواده فقط در سه حالت جرم می باشد:
1-باردار شدن زوجه
2-توافق طرفین
3-شرط ضمن عقد.
برابر با ماده 21 قانون حمایت خانواده:
” نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در جهت محوریت و استواری روابط خانوادگی، نکاح دائم را که مبنای تشکیل خانواده است مورد حمایت قرار می دهد. نکاح موقت نیز تابع موازین شرعی و مقررات قانون مدنی است و ثبت آن در موارد زیر الزامی است:
1-باردار شدن زوجه
2-توافق طرفین
3-شرط ضمن عقد. “
