در این مطلب به فعل ترک انفاق پرداخته و آن را ببرسی می نماییم و بیان می کنیم که این فعل چه زمانی می تواند جرم باشد و میزان مجازات برای مرتکب این جرم که صرفاً از جانب مرد قابل ارتکاب می باشد به چه میزان است، فلذا جرم ترک انفاق صرفاً در موارد عدم پرداخت نفقه زن ازجانب مرد محقق می گردد و در سایر موارد (نفقه اقارب) حرم ترک انفاق قابل تحقق نمی باشد.
ترک نفقه از جانب مرد در خصوص همسر ایشان و سایر افراد واجب النفقه تحت شرایطی می تواند جرم باشد؛
برابر با ماده 53 قانون حمایت خانواده مصوب 1391:
” هرکس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش محکوم می شود. تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی خصوصی است و درصورت گذشت وی از شکایت در هر زمان تعقیب جزایی یا اجرای مجازات موقوف می شود.
تبصره- امتناع از پرداخت نفقه زوجه ای که به موجب قانون مجاز به عدم تمکین است و نیز نفقه فرزندان ناشی از تلقیح مصنوعی یا کودکان تحت سرپرستی مشمول مقررات این ماده است.“
در مواردی که زن بتواند خوف جسمی یا مالی یا آبرویی را به اثبات برساند موارد قانونی عدم تمکین ایشان محسوب گردیده و در این صوررت مرد نمی تواند به عدم تمکین ایشان استناد نماید فلذا ترک نفقه مرد در چنین حالتی می تواند از موارد جرم ترک انفاق علیه ایشان باشد.
هم چنین در مورد استفاده زوجه (زن) از حق حبس مهریه، مرد ملزم به پرداخت نفقه به ایشان می باشد و نمی تواند به عدم تمکین ایشان استناد نماید،
به عنوان مثال چنانچه زن و مردی ازدواج نماید زن قبل از برقراری رابطه زناشویی با مرد می تواند ضمن اعمال حق حبس مهریه از تمکیت خودداری نماید و در هین حال نفقه شامل حال ایشان شود و چنانچه مرد به ایشان نفقه نپردازد هم می تواند از موجبات طلاق باشد هم از موارد جرم ترک انفاق. ابیته در چنین فرضی اگر طلاق رخ دهد، به لحاظ عدم وقوع رابطه زناشویی، زن مستحق نصف مهریه می باشد.
حال سؤالی که مطرح می شود اینست که چنانچه مرد به وسیله زور و بالاجبار با همسر خود که از حق حبس مهریه استفاده نموده رابطه جنسی برقرار نماید آیا حق حبس مهریه زوجه (زن) ساقط می گردد و مرد پس از آن می تواند به تمکین جهت پرداخت مهریه استناد نماید؟
در پاسخ به این سؤال باید بگوییم با اینکه عمل مرد جرم نیست ولیکن به دلیل عدم رضایت و قصد زوجه، حق حبس مهریه ایشان ساقط نمی گردد و کماکان می تواند به عدم پرداخت نفقه از جانب شوهر (بدون الزام به تمکین)، اعلام جرم نماید.
حبس تعزیری درجه شش : حبس بیش از شش ماه تا دو سال.
برابر با بند ب ماده 37 قانون مجازات اسلامی دادگاه می تواند در صورت وجود یک یا چند جهت از جهات تخفیف، چنین حبسی را به میزان یک یا دو درجه تقلیل دهد یا به جزای نقدی در جه شش (بیش از بیست میلیون ریال تا هشتاد میلیون ریال) تبدیل نماید؛
قابل توجه می باشد برابر با تبصره همین ماده چنانچه این حبس به حبس درجه 8 (حبس تا سه ماه) تقلیل یابد الزاماً مجازات جایگزین حبس برای ایشان تعیین می گردد و حبس اعمال نمی شود.
