افترا دو نوع می باشد: 1- افترای قولی (ماده 697 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات)
2-افترای عملی (699 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات.)
افترای قولی
برابر با ماده 697 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات اصلاحی 1399:
“هرکس به وسیله اوراق چاپی یا خطی یا به وسیله درج در روزنامه و جراید یا نطق در مجامع یا به هر وسیله دیگر، به کسی امری را صریحاً نسبت دهد یا آنها را منتشر نماید که مطابق قانون آن امر جرم محسوب می شود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید جز در مواردی که موجب حد است به جزای نقدی درجه شش محکوم خواهد شد.
تبصره- در مواردی که نشر آن امر اشاعه فحشا محسوب گردد هر چند بتواند صحت اسناد را ثابت نماید مرتکب به مجازات مذکور محکوم خواهد شد.“
*جزای نقدی درجه شش: جزای نقدی بیش بر اساس آخرین مصوبه هبأت وزیران؛ بیش از دویست میلیون ریال تا هشتصد میلیون ریال می باشد*
پس افترا یعنی صراحتاً جرمی را (به جز موارد اشاعه فحشا) به دیگری نسبت دادن و عدم توانایی در اثبات ارتکاب آن جرم؛ البته موارد نسبت دادن اشاعه فحشا به صورت صریح به دیگری، مطلقاً افترا بوده و نیازی به توانایی اثبات امر وجود ندارد.
افترا از جرایم قابل گذشت بوده هم چنین علیه اشخاص حقیقی ممکن می باشد نه حقوقی.
صرف اینکه شخصی از دیگری شکایت نماید ولیکن نتواند آنرا اثبات نماید افترا نبوده ولیکن چنانچه شاکی با علم به بی گناهی مشتکی عنه اقدام به شکایت نماید از موارد افترا می باشد.
افترای عملی
برابر با ماده 699 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات اصلاحی 99:
“هر كس عالماً عامداً به قصد متهم نمودن ديگري آلات و ادوات جرم يا اشيايي را كه يافت شدن آن در تصرف يك نفر موجب اتهام او مي گردد بدون اطلاع آن شخص در منزل يا محل كسب يا جيب يا اشيايي كه متعلق به او است بگذارد يا مخفي كند يا به نحوي متعلق به او قلمداد نمايد و در اثر اين عمل شخص مزبور تعقيب گردد، پس از صدور قرار منع تعقيب و يا اعلام برائت قطعي آن شخص، مرتكب به حبس از سه ماه تا يك سال و شش ماه و يا تا (74) ضربه شلاق محكوم مي شود”
پس افترای عملی به این معنا می باشد که شخصی برای متهم نمودن دیگری، آلات و ادواتی را بدون اطلاع ایشان نزد او بگذارد یا مخفی نماید در حالتی که یافت شدن آن اسباب نزد دیگری موجب تعقیب ایشان گردیده و در نهایت به منع تعقیب یا برائت به نفع مخاطب افترا منتهی گردد.
فرضاً الف جهت متهم نمودن ب، در ماشین ایشان نوشیدنی الکلی مخفی می نماید و ب نیز از این ماجرا بی اطلاع بوده و عمل الف باعث تعقیب ب گردیده و در نهایت منع تعقیب یا برائت قطعی به نفع ب صادر گردد.
جرم موضوع این ماده از جرایم قابل گذشت می باشد.
با انواع جرم توهین در این قسمت آشنا شوید.
