در این مطلب به بحث تجویز خروج از کشور همسر (زن) پرداخته و موارد متعدد و آثار قانونی این مبحث را مورد بررسی قرار می دهیم.
برابر با ماده 1105 قانون مدنی “در روابط زوجین ریاست خانواده از خصایص شوهر است”
قانون گذار ریاست خانواده را از آنِ شوهر دانسته و آن را از خصایص شوهر تلقی کرده است و با به کار گرفتن این عبارت علاوه بر بیان یک ترتیب قانونی این موضِع را دارد که شوهر بودن با رئیس بودن ملازمت دارد و ریاست جزء خصایص و مشخصات شوهر است به نحوی که قابل انفکاک از آن نیست فلذا تجویز خروج از کشور همسر (زوجه) نیز با زوج بوده و ملازمه با رئیس بودن ایشان دارد پس یکی از نمونه های قانونی ریاست شوهر بر خانواده این است که زن نمی تواند بدون اجازه شوهر به خارج از کشور مسافرت نماید.
به موجب بند 3 ماده 18 قانون گذرنامه مصوب 1351 ، زنان شوهر دار ولو کمتر از 18 سال تمام، با موافقت کتبی شوهر می توانند نسب به اخذ گذرنامه اقدام کنند مگر:
1-نسبت به زنانی که با شوهر خود مقیم خارج هستند
2-زنانی که شوهر خارجی اختیار کرده و به تابعیت ایرانی باقی مانده اند.
3-در صورتی که این مورد جزء شرایط ضمن عقد باشد نیز زن میتواند در هر زمانی گذرنامه جدید را بدون اجازه شوهر دریافت کند. منظور از شرایط ضمن عقد، حق و حقوقی است که زنان در ابتدا از شوهر برای باقی زندگی دریافت میکنند. از این حقوق میتوان به حق طلاق و حق خروج از کشور اشاره کرد.
4- مورد آخر؛ در موارد اضطراری خروج زن از کشور با اجازه دادستان شهرستان محلِ درخواستِ گذرنامه، امکان پذیر است؛ از موارد اضطرار می توان به سفر یا مأموریت های کاری مهم یا برخی مسابقات ورزشی مهم یا دیدن برخی اقوام در خارج از کشور اشاره نمود، البته در این حالت، نیازمند اثبات جهات ضرورت و در نهایت اخذ اجازه دادگاه می باشیم.
قابل توجه می باشد چنانچه زن با موافقت شوهر گذرنامه اختیار نماید ولیکن مرد از مسافرت زن ناراضی باشد، ایشان می تواند مراتب را به اداره گذرنامه اعلام نماید که در این صورت از خروج زن از کشور ممانعت به عمل می آید. البته این فرض شامل موارد ضرورت یا اخذ اجازه همسر به صورت الزام آور ضمن عقد نکاح یا بعد از آن نمی شود.
خروج از کشور فرزندان
بطور کلی فرزند زیر 18 سال جهت خروج از کشور نیاز به اذن ولی دارد و پس از آن دیگر نیازی به اذن وجود ندارد فقط در صورتیکه دختر باشد و ازدواج نماید در آن صورت باید از قواعدی که اشاره شد تبعیت نمود.
قابل توجه می باشد اگر فرزند زیر 18 سال فاقد ولی باشد یا به ولی ایشان دسترسی وجود نداشته باشد ، قیم ایشان یا کسی که حضانت ایشان را به عهده دارد می تواند از دادگاه اذن دذر خروج از کشور ایشان را دریافت نماید.
