در این مطلب به جرم حبس یا توقیف غیرقانونی پرداخته و مجازات و آثار آن را بررسی می نماییم.
حبس یا توقیف غیرقانونی یعنی چه؟
یعنی فردی، دیگری را بدون حكمي از مقامات صلاحيتدار در غير مواردي كه در قانون جلب يا توقيف اشخاص را تجويز نموده ، شخصي را توقيف يا حبس كند يا عنفا در محلي مخفي نمايد.
تفاوت حبس با توقیف از نظر معنایی در این می باشد که حبس در مکان معین و محصوری انجام می شود ولی در توقیف لزوماً شخص در مکان محصوری نگه داشته نمی شود. بنابراین چنانچه کسی با عنوان مجعول سرنشینان خودرویی را به بهانه بازرسی نگه دارد، مرتکب جرم توقیف غیرقانونی گردیده است.
جرم حبس یا توقیف غیرقانونی و مصادیق آن در مواد 583 تا 587 قانون مجازات اسلامی تعزیرات آورده شده است که ماده 584 نسخ شده است:
ماده 583- هر كس از مقامات يا مامورين دولتي يا نيروهاي مسلح يا غير آنها بدون حكمي از مقامات صلاحيتدار در غير مواردي كه در قانون جلب يا توقيف اشخاص را تجويز نموده، شخصي را توقيف يا حبس كند يا عنفا در محلي مخفي نمايد به يك تا سه سال حبس يا جزاي نقدي از هشتاد تا دویست و پنجاه میلیون ریال محکوم خواهد شد.
ماده 585-اگر مرتكب يا معاون قبل از آن كه تعقيب شود شخص توقيف شده را رها كند يا اقدام لازم جهت رها شدن وي به عمل آورد در صورتي كه شخص مزبور را زياده از پنج روز توقيف نكرده باشد مجازات او حبس از دو تا شش ماه خواهد بود.
ماده 586-هرگاه مرتكب براي ارتكاب جرايم مذكور در ماده (583) اسم يا عنوان مجعول يا اسم و علامت مامورين دولت يا لباس منتسب به آنان را به تزوير اختيار كرده يا حكم جعلي ابراز نموده باشد علاوه بر مجازات ماده مزبور به مجازات جعل يا تزوير محكوم خواهد شد.
ماده 587-چنانچه مرتكب جرايم مواد قبل توقيف شده يا محبوس شده يا مخفي شده را تهديد به قتل نموده يا شكنجه و آزار بدني وارد آورده باشد علاوه بر قصاص يا پرداخت ديه حسب مورد به يك تا پنج سال حبس و محروميت از خدمات دولتي محكوم خواهد شد.
در مورد ماده 585 قابل توجه می باشد که مرتکب یا معاون در صورتی از تخفیف موجود در ماده برخوردار می شوند که هر دو شرط وجود داشته باشد:1- رها شدن شخص توقیف شده،قبل از شروع به تعقیب مرتکب یا معاون. 2- قربانی بیش از 5 روز توقیف نشده باشد.
